iBedeker » Nadbałtyckie Centrum Kultury

Kościół św. Katarzyny – wykład

Ewa Kowalska — Tue, 10 Jan 2012 22:32:42 +0000

Stowarzyszenie Nasz Gdańsk i Nadbałtyckie Centrum Kultury serdecznie zapraszają na wykład prof. Andrzeja Januszajtisa, zatytułowany "Kościół św. Katarzyny"

Wstęp wolny.

Tytuł: Kościół św. Katarzyny - wykład
Lokalizacja: Ratusz Staromiejski, ul. Korzenna 33/35, Gdańsk
Godzina rozpoczęcia: 17:30
Data: 2012-01-18

Kuchnia gdańska – wykład

Ewa Kowalska — Sat, 17 Dec 2011 23:26:05 +0000

Stowarzyszenie Nasz Gdańsk i Nadbałtyckie Centrum Kultury serdecznie zapraszają na wykład prof. Andrzeja Januszajtisa pt. Kuchnia Gdańska.
Wstęp wolny

Tytuł: Kuchnia gdańska - wykład
Lokalizacja: Ratusz Staromiejski, ul. Korzenna 33/35, Gdańsk
Godzina rozpoczęcia: 17:30
Data: 2011-12-21
Godzina zakończenia: 18:30

17 września – Spacer po Cmentarzu Garnizonowym

Ewa Kowalska — Sat, 10 Sep 2011 00:56:37 +0000

Nadbałtyckie Centrum Kultury zaprasza na spacer zatytułowany: " Cmentarz Garnizonowy w Gdańsku - zapis historii miasta". Wędrówka odbędzie się w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa.

Przewodnikami będą - dr inż. Anna Wancław, mgr Anna Krüger, mgr Klaudiusz Grabowski.

Tytuł: Spacer po Cmentarzu Garnizonowym
Lokalizacja: Brama przy kaplicy cmentarnej, ul. Gen. Henryka Dąbrowskiego
Godzina rozpoczęcia: 11:00
Data: 2011-09-17

Spacer po cmentarzu z Piotrem Mazurkiem

200 lat kąpieliska w Brösen/Brzeźnie – program

Ewa Kowalska — Thu, 26 May 2011 21:05:50 +0000

Projekt Nadbałtyckiego Centrum Kultury - 200 lat kąpieliska w Brösen, realizowany jest w partnerskiej współpracy z Wydziałem Architektury Politechniki Gdańskiej, Projektornią Gdańskiego Archipelagu Kultury, Biblioteką Gdańską PAN, Stowarzyszeniem Archiwistów Polskich Oddział w Gdańsku – w ramach IX Bałtyckiego Festiwalu Nauki.

Obecny projekt jest kontynuacją zdarzenia naukowo-artystycznego pn. „Gdańsk – miasto nad wodą”, realizowanego podczas VIII Bałtyckiego Festiwalu Nauki.

Jubileusz powstania kąpieliska w Brösen skłania do spojrzenia na historię i współczesność tej części Gdańska. Nadmorskie położenie dzielnicy było wyznacznikiem jej rozwoju – pomysłem na codzienne bytowanie mieszkańców, które wyraziście dookreślało charakter tej przestrzeni miasta. Przekazy ikonograficzne i literackie ukazują dawne Brzeźno podporządkowane logice szerszych związków z wodą. Dzisiaj aglomeracja miejska ulega kolejnym przemianom, potencjał wody w tkance miasta dostrzegają i władze miasta, i planiści, urbaniści oraz architekci. W jakim stopniu rozwój nadwodnych przestrzeni Gdańska wynika z ich położenia? Czy istnieje spójna koncepcja organizowania życia miasta wokół wody? To są pytania, na które – zwłaszcza w opracowaniu wizji rozwoju Brzeźna – trzeba dziś odpowiedzieć.

Realizacja przedsięwzięcia w konkretnej przestrzeni dzielnicy Gdańska ma, w zamierzeniu organizatorów, przyczynić się do kreowania atrakcyjnej przestrzeni publicznej – miejsca ekspresji artystycznej i codziennej aktywności mieszkańców.

Program:

27-29 maja

200 lat kąpieliska w Brösen/Brzeźnie – wystawa o miejscu, ludziach i historii. Plansze ekspozycji, umieszczone w konkretnej przestrzeni Brzeźna, towarzyszą trzydniowym działaniom.

Koncepcja wystawy: dr inż. arch. Jakub Szczepański

Projekt plansz: Anna Witkowska-Gbureck, Monika Wróblewska, Anna Zawistowska

piątek, 27 maja

czas: godz. 16.30–20.00

miejsce spotkania: Dzienny Dom Pomocy „Pod Cisem”, ul. Sternicza 2

Brzeźno – moja dzielnica – wystawa prac uczestniczek (12–15 lat) warsztatów fotografii Klisze i piksele. Edukacja wizualna: Moniki Stępień, Dominiki Grzybowskiej, Weroniki Grzybowskiej, Julii Skorek, Zuzanny Gosk, Pauliny Jakubek, Patrycji Moeller, Katarzyna Gorgolewskiej, Klaudii Bieńkowskiej.

organizator: Projektornia GAK, Stowarzyszenie Arteria

kuratorki: Ewelina Damps, Anna Miler.

Brösen, rok 1811 – debata z udziałem: Małgorzaty Omilanowskiej, Katarzyny Rozmarynowskiej, Janusza Dargacza, Jakuba Szczepańskiego, Stanisława Flisa

moderator: Waldemar Nocny

Brzeźno, rok 2011 – debata z udziałem: Katarzyny Rozmarynowskiej, Edyty Damszel-Turek, Aleksandry Gromnickiej, Jadwigi Kopeć, ks. Bernarda Zielińskiego, Jakuba Szczepańskiego

moderator: Lucyna Nyka

Wizje Brzeźna – wystawa prac dyplomowych studentów Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej: Agnieszki Szanowskiej, Magdaleny Borkowskiej, Michała Kraski, Anny Sychty

Wystawa otwarta będzie do 10 czerwca 2011 w godzinach 10.00–15.00 (z wyjątkiem sobót i dni świątecznych).

sobota, 28 maja

wędrówka I - kolonia rybacka Brzeźna

miejsce spotkania: przed kościołem św. Antoniego Padewskiego, ul. Dworska 2

czas: godz. 10.00–12.00

Prowadzą m.in.: Lucyna Nyka, Jakub Szczepański, Stanisław Flis, Klaudiusz Grabowski

wędrówka II - fortyfikacje nadbrzeżne – Bateria Plażowa, Bateria Wiejska, Bateria Portowa

miejsce spotkania: ul. Zdrojowa wejście do Parku Brzeźnieńskiego

czas: godz. 14.00–16.00

Prowadzą m.in.: Arkadiusz Woźniakowski, Jan Daniluk, Jakub Szczepański, Stanisław Flis

Przywołanie Brösen

scenki rodzajowe i etiudy teatralne w wykonaniu Kolektywu Artystycznego SIEdzieje

niedziela, 29 maja

czas: godz. 10.00–14.00

miejsce spotkania: ul. Zdrojowa, przed wejściem do Parku Brzeźnieńskiego

Prowadzą m.in.: Katarzyna Rozmarynowska, Janusz Dargacz, Mieczysław Abramowicz, Jakub Szczepański, Stanisław Flis, Klaudiusz Grabowski

Topografia kurortu Brösen/Brzeźno - gra miejska rozpisana na cykl przystanków, oswajająca historię rozwoju dzielnicy w powiązaniu z miejscami i losami ludzi. Wielowątkowość brzeźnieńskiej mozaiki będzie zbudowana z archiwalnych wypisów, opowieści mieszkańców i narracji literackich – ilustrowanych planszami tematycznymi i wzbogaconych artystycznymi działaniami, w wykonaniu aktorów z agencji artystycznej Forma

Reklamy kurortu Brösen - melorecytacje reklam przedwojennego kurortu – działania Teatru Lustra Strona Druga: Monika Bartoszewicz, Adam Akerman, Weronika Podlesińska (muzyka), Maciej Gorczyński (reżyseria), scenografia – makieta Hali Plażowej

Zabronowane! zabronione plaże - działanie teatralne o ucieczkach obywateli Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z Brzeźna do Szwecji, w wykonaniu Teatru Lustra Strona Druga: Monika Bartoszewicz, Adam Akerman, Maciej Gorczyński (reżyseria)

Koncert zespołu muzycznego NeoQuartet w składzie: Karolina Piątkowska-Nowicka (I skrzypce), Paweł Kapica (II skrzypce), Michał Markiewicz (altówka), Krzysztof Pawłowski (wiolonczela)

Realizacja projektu wymaga interdyscyplinarnego podejścia i wieloaspektowego spojrzenia na dziedzictwo kulturowe Brzeźna oraz na kierunek i charakter dalszych przeobrażeń dzielnicy. Współautorzy projektu reprezentują więc różne dyscypliny wiedzy, a co za tym idzie – różne placówki naukowe i instytucje kultury. Ważnym dopełnieniem będzie głos liderów działań społecznych. Wśród nich są m.in.:

dr hab. inż. arch. Lucyna Nyka – Wydział Architektury PG

dr Katarzyna Rozmarynowska – Wydział Architektury PG

dr inż. arch. Jakub Szczepański – Wydział Architektury PG

dr inż. arch. Robert Hirsch – Wydział Architektury PG

dr inż. arch. Bartosz Macikowski – Wydział Architektury PG

mgr inż. Jadwiga Kopeć – Polski Klub Ekologiczny

Jadwiga Pankau – Biuro Rozwoju Gdańska

Mieczysław Abramowicz - Muzeum Narodowe w Gdańsku

mgr Janusz Dargacz – Muzeum Historii Miasta Gdańska

prof. Małgorzata Omilanowska – Instytut Historii Sztuki UG

mgr Stanisław Flis – Stowarzyszenie Archiwistów Polskich Oddział w Gdańsku

mgr Waldemar Nocny – autor „ Brzeźno”, seria „Gdańskie dzielnice”, Gdańsk 2004

mgr Klaudiusz Grabowski – historyk, Koło Naukowe Studentów Historii Sztuki UG

mgr Aleksandra Gromicka – doktorantka w Instytucie Historii Sztuki UG

Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Prezydent Miasta Gdańska – Paweł Adamowicz.

Organizator: Nadbałtyckie Centrum Kultury

Współorganizatorzy: Projektornia Gdański Archipelag Kultury, Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej, Stowarzyszenie Archiwistów Polskich Oddział w Gdańsku, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdańsku, Dzienny Dom Pomocy „Pod Cisem”, Fundacja Edukacji Przedsiębiorczości Społecznej

Projekcje artystyczne: Stowarzyszenie Arteria, Agencja Artystyczna Forma, Teatr Lustra Strona Druga, Kolektyw Artystyczny SIEdzieje

Współpraca: Polska Akademia Nauk Biblioteka Gdańska, Archiwum Państwowe w Gdańsku, O. Michał Mitka, Przeor Klasztoru Dominikanów w Gdańsku

Pomysłodawczyni i kuratorka projektu: Bronisława Dejna

Konsultacja naukowa: dr hab. inż. arch. Lucyna Nyka, dr inż. arch. Jakub Szczepański

Opracowanie redakcyjne: Elżbieta Pękała

Nazwy gdańskich ulic – wykład Andrzeja Januszajtisa [wideo]

Ewa Kowalska — Sun, 22 May 2011 20:16:08 +0000

Nazwy gdańskich ulic to temat ostatniego wykładu Andrzeja Januszajtisa w Nadbałtyckim Centrum Kultury.

Po wykładzie, (od lewej) Stanisław Michel i Andrzej Januszajtis

Stowarzyszenie "Nasz Gdańsk" i Nadbałtyckie Centrum Kultury, organizują w każdą trzecią środę miesiąca spotkania, których bohaterem jest Andrzej Januszajtis, dzielący się z przybyłymi swoją wiedzą. Ostatni wykład, zatytułowany "Nazwy gdańskich ulic" wyjątkowo odbył się we wtorek, co poskutkowało mniejszą widownią. Kolejny wykład, również odbędzie się w innym, niż nakazuje tradycja, terminie.

Click here to view the embedded video.

17 maja: Nazwy gdańskich ulic. Uwaga – zmiana terminu!

Ewa Kowalska — Mon, 16 May 2011 20:06:17 +0000

Nadbałtyckie Centrum Kultury zaprasza na wykład Andrzeja Januszajtisa - "Nazwy gdańskich ulic".

Uwaga, nastąpiła zmiana zwyczajowego terminu spotkania. Tym razem Andrzej Januszajtis WYJĄTKOWO wyjątkowo zaprasza we wtorek

Tytuł: Wykład - Nazwy gdańskich ulic
Lokalizacja: Ratusz Staromiejski, ul. Korzenna 33, Gdańsk
Godzina rozpoczęcia: 17:30
Data: 2011-05-17

Żurawie w Gdańsku i Europie

Ewa Kowalska — Wed, 16 Feb 2011 23:15:28 +0000

Andrzej Januszajtis, znawca i wielki miłośnik Gdańska, podczas kolejnego z cyklu wykładów odbywających się w Nadbałtyckim Centrum Kultury, opowiedział zebranym o żurawiach, jakie na przestrzeni wieków pracowały w Europie.

Click here to view the embedded video.

26-28 października: Konferencja – Nekropolie Pomorza

Ewa Kowalska — Tue, 12 Oct 2010 20:49:58 +0000

Tytuł: Konferencja - Nekropolie Pomorza
Lokalizacja: Nadbałtyckie Centrum Kultury, Korzenna 33/35, Gdańsk
Data rozpoczęcia: 2010-10-26
Godzina rozpoczęcia: 10:00
Data zakończenia: 2010-10-28
Godzina zakończenia: 16:30

Nadbałtyckie Centrum Kultury we współpracy z Instytutem Kaszubskim, wydziałem Architektury Politechniki Gdańskiej, Instytutem Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa Uniwersytetu Gdańskiego, Regionalnym ośrodkiem badań i Dokumentacji Zabytków, Archiwum Państwowym w Gdańsku i Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, zaprasza na konferencję - Nekropolie Pomorza

Program:

26 października (wtorek)

10.00 wykład inauguracyjny

prof. ZYGMUNT BAUMAN – Na szańcach wieczności

10.30–13.30

Cmentarz jako znak

prof. JEAN DIDIER-URBAIN – Semantyka przedmiotu funeralnego

ks. prof. JAN PERSZON – Cmentarz jako „przestrzeń spotkania”

Cmentarz antropologicznie

dr hab. KRZYSZTOF KOWALIK – Symbolika religijna w przestrzeni funeralnej

dr NICOLETTA DIASIO – Cmentarz w świetle antropologicznych badań nad pamięcią i zapomnieniem

dr MAŁGORZATA GNYŚ-NIDECKA – Nekropolie w odczycie interkulturowym

dr KATARZYNA E. KOŚĆ-RYŻKO – Zwyczajowe sposoby wyprawiania zmarłych w zaświaty w polskiej kulturze tradycyjnej XX i XXI wieku

15.00–16.45

Cmentarz w tekście zatrzymany

prof. JACEK WOŹNY – Nekropolie pradziejowe Pomorza w tradycji językowej i badawczej

dr ADELA KUIK-KALINOWSKA – Grób czy mogiła? Symbolika tanatyczna w literaturze kaszubskiej

prof. JÓZEF BORZYSZKOWSKI – Ks. Szczepan Keller a „Pusta noc” - kaszubski zwyczaj dawniej i dziś

mgr KRYSTYNA LASKOWSKA – Kilka tekstów pieśni na uroczystości pogrzebowe z końca XIX i początku XX wieku w drukach ulotnych ze zbiorów Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu

dr hab. MAŁGORZATA OMILANOWSKA – „I w proch się obrócisz”. Gdańskie krematorium przy Drodze Świętomichalskiej (ul. Traugutta)

17.15–18.30

Cmentarz (nekro)politycznie

prof. EDMUND KIZIK – Zakazy grzebania zmarłych w gdańskich kościołach i na cmentarzach przykościelnych po 1815 roku. Społeczne i prawne konsekwencje zmian w kulturze funeralnej XIX wieku

dr DANIEL WICENTY – Kontrola operacyjna trójmiejskich cmentarzy przez SB po Grudniu 1970. Przestrzeń sepulkralna w świetle archiwaliów Instytutu Pamięci Narodowej

dr MIROSŁAWA BORZYSZKOWSKA-SZEWCZYK – Odpominania na pograniczu. Cmentarze żydowskie na Kaszubach jako przestrzeń (nie)pamięci

27 października (środa)

Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego, ul. Bażyńskiego 4

10.00–14.00, Aula S 204

Nekropolia w metropolii

dr inż. arch. KATARZYNA ROZMARYNOWSKA – Miejsce cmentarza w urbanistyce XIX i XX wieku

dr inż. arch. JAKUB SZCZEPAŃSKI, mgr PIOTR SAMÓL – Wędrówki gdańskich cmentarzy. Przemiany miejsc pochowków w metropolii od średniowiecza do czasów współczesnych

dr inż. arch. ANNA WANCŁAW – Idea rewitalizacji cmentarzy zabytkowych na przykładzie cmentarza „Garnizonowego” w Gdańsku. Szanse i zagrożenia

mgr MARIA MICHALAK – Cmentarz Centralny w Szczecinie jako przykład realizacji idei przeniesienia cmentarzy z miast do ogrodów

dr TOMASZ REMBALSKI – Nekropolie gdyńskie przed 1920 rokiem

dr JACEK BIELAK – Przerwana pamięć. Translokacja płyt nagrobnych w kościele Najświętszej Marii Panny w Gdańsku z lat 1962–1966

ZUZANNA WIŚNIEWSKA, KAROL SARGALSKI – Trójmiejskie cmentarze jako źródło wiedzy o współczesnym społeczeństwie

ANNA KRUGER – Z dziejów cmentarza św. Katarzyny przy Wielkiej Alei w Gdańsku w XIX wieku (komunikat)

KLAUDIUSZ GRABOWSKI – Pochówki w powojennym Gdańsku (1945–1950) na przykładzie cmentarza centralnego Srebrzysko (komunikat)

15.00–17.00 sesja A, sala S 341

Cmentarze Pomorza,

mgr STANISŁAW FLIS – Źródła archiwalne do badań nad rozmieszczeniem cmentarzy pomorskich

mgr WARCISŁAW MACHURA – Pomniki żołnierskie na Pomorzu Środkowym od wojen napoleońskich do II wojny światowej

dr JERZY DOMINO – Zespół oznaczonych kamieni polnych (nagrobnych?) z lapidarium w Żelichowie Cyganku

mgr VIOLETTA TKACZ-LASKOWSKA – Cmentarze ziemi słowińskiej

dr hab. DANIEL KALINOWSKI – Być nie będąc… O buddyjskich pogrzebach na Pomorzu

mgr MIECZYSŁAW ABRAMOWICZ – „Żydy do gazu, bo tam wasze miejsce”, czyli burzliwe dzieje gdańskich i sopockich cmentarzy żydowskich

15.00–17.00 sesja B, sala S 342

Cmentarze Pomorza,

mgr ANDRZEJ LUBIŃSKI – Nekropolie ziemiańskie na Powiślu

dr MARIAN FRYDA – Przewodnik po zabytkowych cmentarzach ziemi człuchowskiej

mgr ANNA CZAPCZYK – Analiza i stan cmentarzy powiatu chojnickiego

dr BOGDAN LIBICH, mgr ZACHARIASZ FRĄCZEK – Zapomniane cmentarze ziemi lęborskiej (z pokazem filmu „Zachować”)

mgr WIESŁAWA RYNKIEWICZ-DOMINO – Trzy podelbląskie cmentarze menonickie: Rozgart, Kępniewo, Wikrowo-Władysławowo. Uwagi na temat rozplanowania przestrzeni cmentarnej i nasadzeń zieleni, wstępna typologia zachowanych nagrobków

mgr MIROSŁAW KUKLIK – Nekropolie rybackie na Półwyspie Helskim

17.30–18.30

Cmentarze Pomorza, sesja plenarna

dyskusja

28 października (czwartek)

Ratusz Staromiejski w Gdańsku, ul. Korzenna 33/35

10.00–11.30

Cmentarz „doczesny”

prof. STANISŁAW ROSIEK – O hierarchii cmentarnej

dr SŁAWOJ TANAŚ – Znaczenie przestrzeni sepulkralnej w turystyce

dr MAGDALENA GAJEWSKA – Cmentarz poza cmentarzem

12.00–13.30

Cmentarze sztuką upamiętnione

dr inż. arch. AGNIESZKA GĘBCZYŃSKA-JANOWICZ – Bezimienne nekropolie – udział gdańskich artystów w procesie organizowania założeń pomnikowych na terenach masowych eksterminacji z czasów II wojny światowej

dr hab. PIOTR JÓZEFOWICZ – Sztuka upamiętniania, upamiętnianie sztuką

mgr GRAŻYNA ŚWIĘTOCHOWSKA – Filmowa reprezentacja projektu pomorskiej tanatoturystyki: „Wróżby Kumaka” Roberta Glińskiego

15.00–16.30

Zwiedzanie wystawy „Kultura funeralna nowożytnego Gdańska”, z kuratorskim oprowadzeniem, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, ul. Mariacka 26

26- 28 października

Ratusz Staromiejski w Gdańsku, gabinet burmistrza

Instalacja „Krzyże” Jacka Kornackiego w ramach kontynuacji projektu artystyczno – kulturowego „Archetyp - Świadomość - Miejsce”.

Wędrówka po Gdańsku – Most kolejowy na Ołowiankę

Ewa Kowalska — Sat, 05 Jun 2010 07:59:02 +0000

Widok z mostu kolejowego w kierunku Wyspy Spichrzów

Opuszczając ul. Na Stępce, uczestnicy wycieczki zorganizowanej przez Nadbałtyckie Centrum Kultury, której przewodziła Bronisława Dejna, skierowali się ku mostowi kolejowemu nad Kanałem Ciesielskim.

Relacja z pierwszego przystanku

Jakub Szczepański - Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej

- Jesteśmy na terenach składowych Gdańska. Tymi terenami była nie tylko Wyspa Spichrzów. Składowo-przemysłową funkcję pełniło wszystko to, co znajduje się wzdłuż dzisiejszej ul. Na Stępce. Kiedy w XVII wieku powiększono Gdańsk budując linię fortyfikacji, miasto zwiększyło się o ponad 100 ha. Wkrótce się okazało, że miasto nie potrzebowało tak wielkiej powierzchni, toteż wszystkie tereny na wschód od Motławy, które miasto wchłonęło, nigdy w historii nie były wykorzystane do końca. Teren został włączony do miasta jedną decyzją.

W miejscu łąk i sadów powstały składy i obiekty przemysłowe, między innymi rzeźnia i magazyny żywnościowe zbudowane pod koniec XIX wieku, które jeszcze kilkanaście lat temu były w całkiem niezłym stanie. Niestety, zostały w barbarzyński i celowy sposób doprowadzone do dzisiejszego stanu. Chodziło o to, żeby same się rozpadły i żeby można było w ich miejscu zbudować coś nowego.

Przechodząc na Ołowiankę, proszę zwrócić uwagę na most przez kanał, który jest poprowadzony skośnie. Rzadko się zdarza żeby most powstał skośnie w stosunku do brzegu rzeki. To wynika z faktu, że to był most kolejowy, a torów nie można układać pod kątem prostym. Wzdłuż kanału prowadziła przecież linia, którą dowożono węgiel do elektrowni.

Stanisław Flis - Stowarzyszenie Archiwistów Polskich Oddział Gdańsk

- Na paru rękopiśmiennych mapach, które się zachowały, błędnie oznaczono Polski Hak. Nazwano nim również koniec Ołowianki - obszar między Kanałem Ciesielskim, czyli Kanałem Na Stępce, a Motławą. To był ewidentny błąd kartografów.

Bronisława Dejna - Nadbałtyckie Centrum Kultury

- Robert Hirsz, który niestety nie mógł być tu dzisiaj z nami zwracał uwagę na materiał, z którego zostały zbudowane te dwa ogromne magazyny przy ul. Na Stępce. To taka sama żółta cegła, z jakiej zbudowane są odrestaurowane niedawno pokoszarowe obiekty, zajęte dzisiaj przez Akademię Muzyczną.

Stanisław Flis (w zastępstwie Roberta Hirscha)

- Jesteśmy przy budynku, który w latach 70. XIX wieku był sanitarną dumą gdańska. Ponieważ potrzeby związane z założeniem nowej kanalizacji burzowej i ściekowej w mieście były bardzo duże, burmistrz Leopold von Winter postanowił uregulować te sprawy. Przyjęto do realizacjo program inżyniera Eduarda Friedricha Wiebe, który przedstawił projekt budowy sieci kanalizacyjnej, w tym bardzo ważnego elementu, czyli przepompowni ścieków, która do dzisiaj zbiera ścieki z terenu całego miasta. Przepompownia jest specjalnie umieszczona bardzo nisko, na granicy terenu zurbanizowanego i przemysłowego.

Przepompownia ścieków

Dzisiaj zielone rury przebiegają górą, ale wcześniej, w pierwotnym projekcie, rury odprowadzające ścieki zostały położone pod Kanałem Ciesielskim i pod Martwą Wisłą. Na polach za Przeróbką, pomiędzy później budowanymi bateriami obrony portu gdańskiego i terenami wojskowymi, a terenami Przeróbki, ścieki odprowadzano w stronę łąk na Stogach, zwanych polami ryżowymi. Dopiero po oczyszczeniu w osadnikach wypełnionych piaskiem, w których rosła roślinność, ścieki były w okolicach Twierdzy Wisłoujścia zrzucane do Martwej Wisły.

Lucyna Nyka - Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej

- Proszę spojrzeć w kierunku południowym [stojąc na moście kolejowym - dop. E.K.] To jest jeden z bardzo nielicznych kanałów o nieumocnionych brzegach, znajdujących się w obszarach śródmiejskich. Trawy rosną tutaj dziko, nikt tego nie pilnuje, one po prostu schodzą sobie do wody. Obecnie takie rzeczy się niezwykle docenia. Wiele obszarów dużych miast w Europie jest renaturalizowanych, czyli przywraca im się naturalny wygląd. Okazuje się, że my się coś takiego mamy i po 60 latach przyszedł wreszcie moment, że możemy się tym chwalić. Eksperci z różnych miast o bogatym dorobku badawczym dotyczącym styku miasta z wodą, którzy tu przyjeżdżają, jednym głosem mówią:

- Wspaniale, to wy już to zrobiliście, my dopiero planujemy takie zabiegi.

Jesteśmy oczywiście z tego bardzo dumni, ale też nie możemy tego zostawić w obecnym stanie, bo jeżeli przywraca się kanałom naturalny wygląd, to on jednak jest w jakiś sposób kontrolowany. Tworzy się na przykład ciekawe kompozycje krajobrazowe. Doceńmy to co posiadamy, też jako obywatele. Uważam, że powinniśmy wypracowywać tę świadomość, że jesteśmy społeczeństwem obywatelskim i tak naprawdę powinniśmy mieć jakiś wpływ na to, co się dzieje, na decyzje planistyczne, które dzieją się lub działy się przez wiele dziesięcioleci gdzieś ponad naszymi głowami. Powinniśmy też zwracać uwagę na powiązania istniejącej zabudowy właśnie z wodą, z terenami nadwodnymi. Także czuwajmy nad tym wspólnie.

Spójrzmy po lewej stronie [stojąc na moście kolejowym - dop. E.K.] na ceglane, niepozorne budyneczki. One są bardzo ważne, bo nawet na mapach z XVI i XVII wieku, przed powstaniem tego wielkiego systemu fortyfikacji, już w tym miejscu istniał budynek. To była jakby flanka miasta, rozwijającego się w kierunku wschodnim. Dzisiaj wspaniale je widać pod Mostem Kamieniarskim z Długiego Pobrzeża. Ich znaczenie urbanistyczne jest ogromne. To na pewno nie były te same budynki, ale te istniejące są bardzo ciekawe, bo do nich podchodzi woda. W tej chwili tak wygląda, jakby były przeznaczone do wyburzenia, bo zapewne jakiś inwestor ma ochotę tu budować. Rozwijajmy się, ale pamiętajmy, że to jest państwo obywatelskie. My płacimy urzędnikom, którzy zresztą specjalnie nawet nie chcą z nami rozmawiać, żeby oni prowadzili świadomy rozwój miasta. Żeby jako obywatele włączyć się proces budowania miasta, musimy dużo o nim wiedzieć. Cieszmy się więc, że możemy korzystać z wiedzy i doświadczeń osób taką wiedzę posiadających.

Szlak wodny Gdańska – Wędrówka II

Ewa Kowalska — Sun, 30 May 2010 19:49:36 +0000

Lucyna Nyka

Niedziela to drugi dzień "Wędrówek po Gdańsku", zorganizowanych przez Nadbałtyckie Centrum Kultury przy współudziale Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, Towarzystwa Urbanistów Polskich Oddział Gdańsk,Centralnego Muzeum Morskiego , Stowarzyszenia Archiwistów Polskich Oddział w Gdańsku i Biblioteki Gdańskiej PAN.

Wędrówka I - Relacja - Na Stępce

Galeria zdjęć z Wędrówki I

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Fotografie Dariusza Dębskiego, wiceprezesa Oddziału PTTK Marynarki Wojennej:

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Fotografie Mirosława Kowalczyka:

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Jeśli ktoś z Uczestników wędrówki ma ochotę pokazać swoje zdjęcia - zapraszam do kontaktu.