Czemu człowiek ma bardziej tępe powonienie niż inny zwierz? By nie miał przykrości sam od siebie wąchając dymów, które zewsząd idą przez skórę jego nieprzyjemne – ks. jezuita Tylkowski, 1692 r.

Nie było do tej pory na naszym rynku książek, mówiących o Europejskich dziejach higieny, w których by poruszono także sprawy polskie. W dostępnych opracowaniach Europa kończy się na Francji i Niemczech. Tu natomiast są opisane także nasze higieniczne obyczaje oraz najważniejsze miasta (także Gdynia). Za pierwsze wydanie tej książki Polskie Towarzystwo Higieniczne uhonorowało autorkę tytułem VIP-HYGEIA.

Małgorzata Sokołowska – polonistka, pasjonatka historii, dziennikarka, wydawca, autorka i współautorka książek o historii Gdyni (m.in. „Encyklopedia Gdyni”, „Dni bezciastkowe. Gdynia w latach 1945-1956”, „Gdyńskie cmentarze. O twórcach miasta, portu i floty”, „Wiesława Kwiatkowska – Gdynianka”). Laureatka Nagrody Artystycznej Prezydenta Gdyni

Tytuł: Spotkanie z książką Małgorzaty Sokołowskiej pt "Myć się czy wietrzyć?"
Lokalizacja: Muzeum Miasta Gdyni, ul. Zawiszy Czarnego 1
Godzina rozpoczęcia: 18:00
Data: 2012-05-22

W Gdyni działa spore środowisko kolekcjonerów wszelkiej maści. Zbiory niektórych są bardziej okazalsze niż te muzealne. Pasjonaci założyli Gdyński Klub Kolekcjonerów, a giełda jest jego owocem. W muzeum będzie można podziwiać antyki, kupić, sprzedać lub wymienić się przedmiotami z kolekcji.
Wstęp wolny.

Tytuł: Giełda Kolekcjonerska w Gdyni
Lokalizacja: Muzeum Miasta Gdyni, ul. Zawiszy Czarnego 1, Gdynia
Godzina rozpoczęcia: 10:00
Data: 2012-02-12
Godzina zakończenia: 14:00

Grudniowa Giełda Kolekcjonerska

Giełda kolekcjonerska

Giełda odbyła się (w niedzielę, 11 grudnia) po raz trzeci, z każdą edycją stoisk ze starociami przybywa, a o imprezie dowiaduje się coraz więcej osób. Co ważne, przy okazji zaczyna też „tętnić życiem” nieco niedoceniane przez gdynian muzeum ich miasta. Przez cztery godziny swoje skarby kolekcjonerzy prezentują na parterze placówki, co pozwala wszystkim na bezpłatny wstęp. Niestety, z tego względu może niepokoić  mała ilość miejsca dla wystawiających swoje kolekcje.

- Rzeczywiście, szkoda, że muzeum nie udostępniło większych sal. Każdy przychodzi z tym, co ma, a pewnie niektórzy z nas mają dużo więcej. Moją pasją są akurat pocztówki gdyńskie - mówił zapytany przeze mnie pan Andrzej, który wraz synem pojawił się na giełdzie zajmując najmniej miejsca. Zapytań o jego zbiory jednak nie brakowało. Pasja kolekcjonerska rozwinęła się dzięki dziadkowi. - Był policjantem w Gdyni, widziałem go na zdjęciach i chyba wtedy spodobała mi się Gdynia z tamtych czasów. Zacząłem zbierać widokówki. Uwielbiam też stare książki o mieście – tłumaczył.

Wśród eksponatów przeważały właśnie widokówki i książki, ale nie brakowało także chociażby zegarków, przyrządów kuchennych oraz biżuterii. Widać, że kolekcjonerstwo trzyma się mocno. Zapewne, niejeden raz prezentowali swoje zbiory w jednym miejscu, dywagując nad rangą danych przedmiotów. Buszując pośród stoisk, udało mi się wyłowić dwójkę młodych kolekcjonerów, których kolekcja monet prezentowała się na pierwszy rzut oka imponująco.

- Zbieramy monety, nie tylko dlatego, że to lubimy, ale także dlatego, że jest to lokata finansowa na przyszłość i to bardzo wciągająca. Gdy brakuje niewiele to całości kolekcji, to robi się wszystko, by ją zdobyć - opowiadali Krzysztof i Kuba Makowscy. Gdy tylko zapytałem o to, czy w szkole także ktoś interesuje się kolekcjonerstwem ich uśmiech i sugestywne kiwnięcie głową, wystarczyło za komentarz. Pasją zarazili się od ojca i jak mówią, będą ją rozwijali. – Wycena naszych zbiorów jest różna, zależy, kto, czego potrzebuje. Niestety zdarzyła nam się niespodzianka ostatnio, że te najdroższe monety skradziono nam w Łodzi podczas podobnej imprezy. Jednak jeszcze sporo przed nami - deklarowali zgodnie.

Czy podobnie dobre perspektywy ma przed sobą Giełda Kolekcjonerska? Po trzech spotkaniach na razie nie wiadomo, czy będzie kontynuacja, choć z pewnością to interesujący dodatek do Jarmarku św. Dominika, gdzie właśnie kolekcjonerzy są zwykle najbardziej oblegani.

Autor: Franciszek Zawadzki 

Muzeum Miasta Gdyni zaprasza na promocję książki "Gdynia i jej dzielnice przed powstaniem miasta (XIII - XX wiek)". Jej autorem jest Tomasz Rembalski.

Tytuł: Promocja książki - "Gdynia i jej dzielnice..."
Lokalizacja: Muzeum Miasta Gdyni, ul. Zawiszy Czarnego 1, Gdynia
Godzina rozpoczęcia: 17:00
Data: 2011-06-21

Muzeum Miasta Gdyni zaprasza na promocję książki "Rajski ogród" autorstwa Barbary Szczepuły. Spotkanie autorskie poprowadzi aktorka Krystyna Łubieńska.

Barbara Szczepuła jest znaną dziennikarką, autorką cyklu reportaży: "Przystanek Politechnika", "Dziadek w Wehrmachcie", "Długa Podróż poślubna".

Jej głośną książkę "Dziadek w Wehrmachcie", opisującą losy gdańszczan, Kaszubów, Kociewiaków wcielanych w latach II wojny światowej do armii niemieckiej, wyróżniło w roku 2007 jury Nagrody Głównej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Pierwsza książka „Przystanek Politechnika” była bestsellerem na Pomorzu, a czytelnicy „Dziennika Bałtyckiego” uznali ją za „Najlepszą książkę roku 2004”. Wydany w 2006 roku zbiór reportaży „Kod Heweliusza” otrzymał nagrodę prezydenta Gdańska.

Ratusz informuje:

16.12.2010 r. o godz. 18.00 w Muzeum Miasta Gdyni, ul. Zawiszy Czarnego 1 rozpocznie się promocja albumu Piotra Brzezińskiego, Roberta Chrzanowskiego, Anny Nadarzyńskiej-Piszczewiat „Zbrodnia bez kary. Grudzień 1970 w Gdyni Przebieg wydarzeń • represje • walka o prawdę" pod red. Małgorzaty Sokołowskiej. Książka autorstwa trójki młodych historyków z gdańskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, wydana przez Oficynę Verbi Causa, jest najnowszą próbą spojrzenia na grudniową tragedię. Album zawiera informacje na temat życia w mieście w latach 60., przebiegu gdyńskiego Grudnia, represji, które spadły na jego uczestników, a także wieloletniej, zwycięskiej walki gdynian o godne upamiętnienie ofiar „czarnego czwartku". Książka przybliża także problem systematycznego zakłamywania pamięci o Grudniu'70 przez władze komunistyczne.

Zawiera blisko 300 fotografii oraz 100 dokumentów, z których część nigdy jeszcze nie była publikowana.

Podczas spotkania dr hab. arch. Maria Jolanta Sołtysik przedstawiła ciągle zmieniające się plany zagospodarowania obecnego skweru Kościuszki, mola Północnego, Parku Rady Europy i terenów, na których obecnie zlokalizowane jest Centrum Gemini i Sea Towers.

Prezentacja rozpoczęła się od 1904 roku, kiedy to jeszcze Gdynia była wioską rybacką z powstającym kąpieliskiem morskim. W 1925 roku istniała w Gdyni aleja Kuracyjna (obecna ul. 10 Lutego) przy której stał Dom Zdrojowy (Kurhaus).

W 1926 roku Gdynia otrzymuje prawa miejskie i powstają pierwsze plany rozbudowy miasta z dzielnicą reprezentacyjną. Plan uwzględniał dwie osie miasta. Jedna z nich miała łączyć dworzec kolejowy z Forum Morskim (w linii dzisiejszej al. Jana z Kolna), druga natomiast dworzec kolejowy z dworcem morskim. Aleja Kuracyjna została oznaczona jako mniej reprezentacyjna ulica.

W latach 1927-28 zmieniły się plany budowy portu i został on poszerzony na tereny planowanego miasta. Wtedy oś miasta została przeniesiona na obecną ul. 10 Lutego. W koncepcjach z lat 1928-30 pojawia się już skwer Kościuszki, oraz molo południowe z al. Zjednoczenia, upamiętniającą Zjednoczenie Ziem Polskich. Na końcu mola miałby też powstać monumentalny pomnik upamiętniający to wydarzenie. Na szczycie Kamiennej Góry została wtedy zaplanowana bazylika.

Aleja Zjednoczenia zmieniła swoją nazwę w 2005 roku, po śmierci Jana Pawła II i nosi teraz jego imię. Wiele osób uważa, że jest w Gdyni wiele ulic i placów, które mogłyby być nazwane imieniem polskiego papieża, niekoniecznie kosztem alei upamiętniającej Zjednoczenie Ziem Polskich.

W 1938 roku powstał projekt architekta Stanisława Filipowskiego, w którym na terenie dzisiejszego parku Rady Europy powstałby duży plac. Po stronie północnej placu stanąłby ratusz z wieżą, od zachodniej zespół budynków administracyjnych, a od południowej bazylika z trzema wysokimi wieżami (w okolicach dzisiejszego Muzeum Miasta Gdyni i Teatru Muzycznego). Od wschodu plac byłby otwarty na morze. W projekcie uwzględniony został szeroki bulwar na całej długości wybrzeża.

W tym samym roku powstał też dyskusyjny projekt architekta Stefana Rudolfa, w którym miały powstać dwa symetryczne place defilad po obu stronach mola Południowego. Prace nad zagospodarowaniem tych terenów zostały jednak przerwane przez wojnę, podczas której zniszczony został pirs. Podczas okupacji na terenie planowanego placu powstał park i aleja topolowa.

Po wojnie, w latach 1945-60, powstają próby powrotu do przedwojennych planów dzielnicy reprezentacyjnej. W 1947 roku powstaje projekt architektów Kamila Lisowskiego, Czesława Kaszyckiego i Leszka Dąbrowskiego. Jest on podobny do przedwojennego projektu Stanisława Filipowskiego – jest w nim bazylika, a w miejscu planowanego ratusza - hotel.

W roku 1956 powstają kolejne projekty – m.in. zespołu architektów Kozakow z dwoma wielkimi placami (placem defilad przy morzu oraz placu zebrań ludowych w głębi miasta), czy projekt arch. Lecha Zalewskiego z wkopaniem mariny w głąb lądu. Zrezygnowano wtedy z budowy bazyliki, a w jej miejscu proponowano salę koncertową lub teatr (dzisiejsze miejsce Teatru Muzycznego). W połowie lat 50-tych powstaje przy placu Grunwaldzkim muszla koncertowa, dzisiaj bardzo zaniedbana, ale mająca ciekawą strukturę z epoki socrealistycznej.

W latach 1960-2007 rodzą się wyrywkowe realizacje wielkogabarytowe. Niektóre z nich Maria Jolanta Sołtysik wskazuje jako godne uwagi. Są wśród nich m.in. Akwarium Gdyńskie projektu Lecha Zalewskiego (koniec lat 60-tych), budynek przystani żeglugi morskiej (1973-75), restauracja Panorama na Kamiennej Górze (dzisiaj Rodizjo), Teatr Muzyczny autorstwa arch. Józefa Chmiela (1971-79) i Muzeum Gdyni (2007). Wskazuje również realizację z „zerową formą architektoniczną” , czyli budynek Hotelu Gdynia (1980). Dobrze, że powstaje zabudowa tych terenów, ale niestety każda z inwestycji jest traktowana osobno, a nie jako spójny zespół budynków.

W 2007 roku odbył się konkurs architektoniczny na Centrum Kultury (in. Forum Kultury, Forum Morskie), które wygrała pracownia Fischera. Projekt zakłada budowę na terenie Parku Rady Europy placu otoczonego biblioteką multimedialną, muzeum sztuki współczesnej i teatrem miejskim. W projekcie pozostała al. Topolowa, a w kierunku morza miałby powstać park. Podczas prelekcji zostały pokazane również inne z projektów konkursowych.

W 2002 roku odbył się konkurs architektoniczno-urbanistyczny dotyczący terenów na północ od skweru Kościuszki (kwartału ulic Hryniewickiego, Waszyngtona i Alei Jana Pawła II). Projekt uwzględniał rozbudowę Centrum Kultury i Rozrywki Gemini, budowę przy ulicy Hryniewickiego centrum rekreacyjno-turystycznego oraz centrum kongresowego. Plusem tego projektu jest duża ilość przestrzeni publicznej i spójność architektoniczna całego terenu. Na podstawie tego projektu powstał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Jednak właściciele terenu nie byli zainteresowani taką zabudową i na terenach w miejscach planowanych inwestycji mieszczą się m.in. błotniste parkingi. We wrześniu 2010 roku władze miasta wyłożyły do wglądu projekt nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zezwalałby na całkowitą zabudowę terenu z niewielką ilością przestrzeni publicznej. Przy Morskich Wieżach (Sea Towers) miałby powstać biurowiec oraz hotel, wprowadzono również możliwość zabudowy mieszkaniowej.

Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dostępny jest też na stronie internetowej Urzędu Miasta Gdynia. Uwagi na piśmie można składać do 9 listopada 2010. Głosowanie nad przyjęciem wyłożonego planu odbędzie się najprawdopodobniej na pierwszym posiedzeniu nowej Rady Miasta.

Autor: Lechosław Dzierżak

Tytuł:

Muzeum Miasta Gdyni zaprasza na promocję książki "Według ojca, według córki. Historia rodu", autorstwa Jerzego Krzyżanowskiego i Magdy Krzyżanowskiej-Mierzewskiej

Urszula Morga ze Sławomirem Kitowskim

W Muzeum Miasta Gdyni odbyła się promocja płyty „Gdynia lata 20 i 30. Multimedialna historia w obrazkach i anegdotach” opowiadającej o początkach Gdyni. Wszyscy zebrani w czwartkowe popołudnie w muzeum mogli nie tylko ją zakupić i obejrzeć fragmenty prezentacji, ale także dowiedzieć się skąd wziął się pomysł, by w ten sposób zaprezentować historię miasta. Jak często w takich sytuacjach bywa, decydowały przypadkowe spotkania i rozmowy.

- Nie chcieliśmy, żeby to była książka, ale też wiedzieliśmy, że musimy uniknąć przedstawiania Gdyni w slajdach, bo z takimi wydawnictwami możemy się spotkać. Zależało nam na tym, żeby historia była lekka i łatwo przyswajalna z dowcipnymi obrazkami i anegdotami - mówiła podczas prezentacji Urszula Morga z pracowni Esy-floresy, współautorka płyty, która - jak sama przyznała - nie jest rodowitą gdynianką, ale zakochała się w mieście od pierwszego wejrzenia.

Małgorzata Sokołowska z kolei zdradziła, jak powstał pomysł na taką publikację. Okazuje się, że asumptem była dyskusja z historykiem, prof. Jerzym Eislerem, który w jej trakcie zaznaczył, że Gdynia powstała trochę jak Nowa Huta w Krakowie.

- Tego nie mogłam mu wybaczyć, musiałam coś zrobić - śmiała się, dodając, że jeszcze bardziej w przekonaniu, że musi trzeba wymyślić wyjątkową publikację o mieście, utwierdziło ją spotkanie z młodymi ludźmi, którzy przyjechali na ostatni festiwal Heineken Open'er z Łodzi.

- Zapytali mnie najpierw jak dojść do morza, by później uzupełnić, czy to prawda, że Gdynia powstała w latach 60. To ostatecznie przesądziło, że zawzięłam się i zdecydowałam, iż rozpocznę nad nią pracę - dodała.

Płyta, jak przyznają jej autorki, jest lekcją historii o mieście, którego budowa i rozkwit do teraz imponuje mieszkańcom i turystom. Całość podzielona jest na pięć części: Wizjonerzy, Marynarka Wojenna, Port, Lotnisko i Miasto. Na prezentacji nie zabrakło władz miasta z wiceprezydentem Gdyni Michałem Guciem na czele. Co ważne, pojawili się także młodzi gdynianie. To dla nich, w głównej mierze, jest przeznaczone to wydawnictwo. Spotkanie poprowadził Marek Lesiński, dziennikarz Radia Gdańsk, który użyczył swojego głosu na płycie. Nie omieszkał zaznaczyć, że praca nad nią trwała kilka miesięcy, choć czas jej trwania wcale na to nie wskazuje.

W trakcie prezentacji odbył się mini-quiz z wiedzy o Gdyni. Później przyszedł czas na kwiaty, gratulacje, podziękowania i rozmowy kuluarowe, które trwały równie długo, jak główne wydarzenie. Jak zapowiadają autorki, to nie koniec ich aktywności na polu historyczno-multimedialnym. W serii planowane są bowiem jeszcze: „Gdynia lata wojny i okupacji”, „Gdynia lata 50” oraz „Historia Gdyni dla dzieci”.

Płytę „Gdynia lata 20 i 30. Multimedialna historia w obrazkach i anegdotach” można w cenie 35 zł nabyć m.in. w księgarni Muzeum Miasta Gdyni, księgarni Róża Wiatrów (ul. Starowiejska 35) oraz w wydawnictwie Oficyna Verbi Causa (ul. Ruch Oporu 11). Ma trafić także do szkół i być pomocą dla nauczycieli historii, którzy dzięki niej być może częściej będą próbowali zainteresować uczniów historią ich miasta.

Autor: Franciszek Zawadzki

Po raz pierwszy ekspozycja pojawiła się w Warszawie. Została przygotowana w 2009 r. przez Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza z okazji obchodów 20. rocznicy odzyskania przez Polskę wolności. Gdynia będzie, jak mówi Aleksandra Kaiper-Miszułowicz, komisarz wystawy ze strony warszawskiego muzeum, prawdopodobnie jej ostatnim przystankiem. Udało się ją jeszcze zaprezentować w Galerii BWA w Olsztynie. Autorem wystawy jest Łukasz Kossowski.

Zaciekawienie budzi już sam tytuł wystawy, który jest przewrotny.

- Dlatego „Cudowne lata...”, ponieważ był to czas fajnej muzyki, prawdziwego życia i autentycznej radości. Teraz wiele osób pamięta tylko to, co było złe, nie wspominając o dobrych i fascynujących stronach PRL- u. Jednak ten zwrot należy wziąć w cudzysłów, bowiem nie można zapominać o tragicznych wydarzeniach z 1970 roku - opowiada Aleksandra Kaiper-Miszułowicz.

Historia PRL od lat 70. do wyborów w 1989 r. wpisana jest w ramy sztuki i może dlatego wydaje się być łatwiej przyswajalna, choć i w niej brakuje dramatu i milczenia. Twórcy wystawy przejrzeli m.in. 10 tys. zdjęć, by wybrać te najbardziej oddające klimat tamtych czasów.

- Specjalnie staraliśmy się unikać zdjęć z politykami, zwłaszcza jeśli chodzi o czas Solidarności. Ją tworzyli ludzie i to oni muszą być na pierwszym planie i o nich trzeba pamiętać - wyjaśnia Aleksandra Kaiper-Miszułowicz. Nie brakuje też zupełnie zaskakujących obrazów i rzeźb mówiących w nie do końca dosłownym przekazie o konkretnych sytuacjach.

Wiele z dzieł sztuki, a także fotografii pokazuje obraz tamtych czasów z perspektywy symbolu. Napięta lina na sopockim molo to znak końca komunizmu, który - jako system - naciągany do granic możliwości, przestaje funkcjonować. Z kolei, cień krzyża na śniegu ubroczonym krwią, to symbol walki i oddawania życia za Ojczyznę. Całą nić narracji tworzy poezja i fragmenty wierszy znamienitych poetów takich jak: Grochowiak, Herbert, Barańczak, czy ks. Jan Twardowski, którzy codzienność PRL potrafili wznieść na poziom refleksji historyczno-filozoficznej.

Wszystko scala muzyka. Nie tylko zagraniczna, która nie była wtedy powszechnie dostępna, ale też polska. Nie mogło zabraknąć zatem takich wykonawców jak The Rolling Stones, Jennis Joplin, Czesław Niemen, czy Tadeusz Nalepa.

- Oddzielną ścieżkę dźwiękową stworzył Marek Gaszyński. Tylko w tej materii na wystawie można poczuć „zachód”, tak jak kiedyś muzyka zza granicy była jedyną strefą wolności dla młodzieży. Myślę jednak, że jest niezbędnym dopełnieniem tamtych czasów - dodaje Aleksandra Kaiper-Miszułowicz.

Wystawa będzie gościła w Gdyni do 28 marca 2010 r. Można ją oglądać od wtorku do niedzieli w godz. 10.00-17.00. Ceny biletów: normalny - 7 zł, ulgowy - 4 zł.

Autor: Franciszek Zawadzki