iBedeker» W Twierdzy Wisłoujście o Twierdzy Wisłoujście

W Twierdzy Wisłoujście o Twierdzy Wisłoujście

Ewa Kowalska — Mon, 05 Jul 2010 19:55:57 +0000

We wnętrzu odremontowanej kazamaty w bastionie artyleryjskim Twierdzy Wisłoujście, odbyła się konferencja prasowa, podsumowująca dotychczasowe działania ratujące unikalny zabytek sztuki fortyfikacyjnej.

Oto, co można było podczas owej konferencji usłyszeć:

Click here to view the embedded video.

Również o gdańskich fortyfikacjach

Odrobina autolansu:) / Fot. Tomasz Strug

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Piaskowe rzeźby ozdobiły plażę na Przymorzu

Ewa Kowalska — Sat, 03 Jul 2010 00:25:06 +0000

Fundacja Wspólnota Gdańska po raz czwarty zorganizowała na gdańskiej plaży Festiwal Rzeźb z Piasku. Tegorocznym hasłem przewodnim jest "Solidarność Narodów, Solidarność Ludzi". Plażę na Przymorzu (wejście nr 57) zdobią:

1. NOBLIŚCI - Wojciech Łukiański i Paweł Kowalski

2. IRENA SENDLEROWA - Mariusz Otta

3. MATKA TERESA - Marek Elsner

4. DALAJLAMA - Bartosz Chylewski

5. PAPIEŻ EKUMENIZM - Małgorzata Korynkiewicz i Bogusław Zen

6. ŁAŃCUCH Z LUDŹMI - Maciej Krauze i Leszek Karolewicz

7. WOLONTARIUSZ - Maciej Krause i Leszek Karolewicz

8. BONO I BOB I ANGELINA - Tomasz Radziewicz

9. Studnia w Sudanie - Ada Majdzińska i Ewa Topolan

10 Zwierzęta Bałtyku ZMIERACZEK I KIEŁŻE - Ada Majdzińska i Ewa Topolan

11. Zwierzęta Bałtyku PODWÓJ WIELKI , PIERŚCIENICA, CHEŁBIE MODRE - Bartosz Chylewski

12. Herby trzy sztuki - praca grupowa - Małgorzata Korynkiewicz, Bogusław Zen, Marek Elsner, Mariusz Otta, Maciej Krause

Click here to view the embedded video.

"Mam straszną wadę - nie wiem kiedy przestać gadać" - powiedział podczas otwarcia (patrz: film) prezes fundacji i pomysłodawca festiwalu - Andrzej Stelmasiewicz. Trudno się z tym nie zgodzić, ale trudno też zaprzeczyć, że pan Andrzej wie, jak promować miasto. Jedynie ceny biletów budzą wątpliwości...

normalny - 8,00 zł za osobę

ulgowy - emeryci, studenci, młodzież ze szkół średnich, posiadacze Karty Turysty "Gdańsk-Sopot-Gdynia-Plus" - 6,00 zł za osobę

ulgowy - dzieci - przedszkola, szkoły podstawowe - 2,00 zł za osobę

ulgowy - młodzież gimnazjalna - 4,00 zł za osobę

osoby z widoczną niepełnosprawnością - wstęp wolny

ulgowy - opiekunowie osób z widoczną niepełnosprawnością - 2,00 zł za osobę

ulgowy - rodzinny - opiekunowie i do czworga dzieci do 18 lat - 18,00 zł za rodzinę

ulgowy - kolonia - opiekunowie i dzieci - co najmniej 10 osób - 2,00 zł za osobę

karnet na 10 wejść - 20,00 zł za osobę

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Zdjęcia z 28 czerwca 2010 r.

Zdjęcia z 21 czerwca 2010 r.

Wystawa będzie czynna do 31 sierpnia 2010 r.

Co mieszkańcy Redłowa, Chyloni i Cisowej zawdzięczają Krzyżakom?

Franciszek Zawadzki — Thu, 01 Jul 2010 21:03:06 +0000

W czasie kolejnych historycznych wędrówek po dzielnicach Gdyni, dr Tomasz Rembalski wraz ze słuchaczami zgromadzonymi, jak zawsze w filii nr 15 gdyńskiej biblioteki trafił do najbliżej położonych Gdańska dzielnic, czyli Redłowa, Chyloni i Cisowej. Okazuje się, że takie położenie miało dla rozwoju tych terenów ogromne znaczenie...

Dzielnice Redłowo, Chylonia i Cisowa mogły zniknąć z mapy Polski, gdyby nie fakt, że tymi ziemiami opiekowali się Krzyżacy. Zakonnikom zależało bowiem na tym, by regiony administracyjne wokół Gdańska były zadbane. To przekładało się na odpowiednie zyski do kasy zakonu. Swoją ekspansję na tych terenach rozpoczęli od 1308 roku, czyli od momentu, kiedy pojawili się na ziemiach polskich. Nowe wsie powstawały szybko, ściągani byli osadnicy. Ci, choć najczęściej pochodzenia niemieckiego, szybko adaptowali się do nowych warunków.

Dokumenty, o których opowiadał dr Rembalski wskazują jasno. Jako pierwsza na kartach w średniowieczu pojawiła się Chylonia, na początku nazywana Chylonką. Takie określenia można znaleźć już w XIII w. Wieś Chylonia pełne prawa otrzymała ponad sto lat później. Nadal jednak nie jest znana dokładna data.

- Pewne jest, że w latach 1348 - 1351 konturem gdańskim był Heinrich von Rechter, który założył wieś. Odbiorca aktu lokacyjnego zgubił jednak ten dokument i w 1351 roku trzeba było wystawiać nowy. Na nim jednak nie było daty wydania poprzedniego, stąd dokładnego czasu powstania wioski możemy się tylko domyślać - tłumaczył zgromadzonym dr Rembalski.

Pierwszym zarządca terenu został mianowany Hans Klukoff. To on sprowadził osadników, choć w Europie szalały wtedy epidemie i nie było o to tak łatwo. Wieś jednak rosła w siłę, głównie dzięki niemieckim zasadźcom. Bardzo szybko polonizowali się i dali początek... wielu kaszubskim rodom. Stąd, jak tłumaczył dr Rembalski, tak dużo niemiecko brzmiących nazwisk wśród kaszubskiej ludności.

[[Pokaż jako pokaz slajdów]]

Nieco inaczej sytuacja przedstawiała się z Cisową. Nie zachował się akt lokacyjny, daty powstania można się domyślać. Pewnikiem jest, że ludzie, którzy tam mieszkali kierowali się własnym prawem. musiało ono zostać jednak zmienione na niemieckie. Pierwsza wzmianka o Cisowej pochodzi z 1438 roku. Na pewno pomiędzy Chylonia i Cisową istniała ścisła współpraca, spowodowana chociażby tym, że głównym zadaniem sołtysa z Cisowej była pomoc materialna sąsiadowi po fachu z Chyloni. Ten, jak wszyscy tego stanu wyprawiał się na wojnę najczęściej z poganami, potrzebując dochodów.

Dziwnie układały się także losy Redłowa. Pojawiło się w dokumencie o parafii oksywskiej, określającej jej granice w 1362 roku. W 1365 roku Krzyżacy wystawiają dokument lokacyjny dla Redłowa. Dokument został potwierdzony przez Kazimierza Jagiellończyka. Jak się okazuje po odzyskaniu od Zakonu Krzyżackiego tych ziem, błyskawicznie straciły rangę.

- Król Polski Kazimierz Jagiellończyk, by spłacić zadłużenie oddał Chylonię i Cisową we władanie magnaterii. Lepiej wiodło się wsi Redłowo, gdzie za granicą rzeki Kaczej mieszkał ród rycerski Kaccy - podgrzewał ciekawość słuchaczy dr Rembalski.

Z czasem przejęli i Redłowo. ten stan trwał do XVI w., by później i ta wieś trafiła w ręce króla. Do dziś, jak podkreślał historyk nie wiadomo co stało się z rodem Kackich. Wyniszczające wojny ze Szwecją przekształciły Chylonię, Cisowę i Redłowo w folwarki. Na początku XIX w. osiedlili się na nich Kaszubi.

Co ciekawe najlepiej w nowym XX stuleciu prezentowała się Chylonia, gdzie już w 1870 roku pojawiły się tory oraz stacja kolejowa, której nie miała nawet Gdynia. Patriotyzm natomiast kwitnął, dając nadzieję, ze kiedyś ziemie trafią tam gdzie ich miejsce, czyli do Polski.

Mimo wszystko wydaje się, że gdyby nie Krzyżacy gdynianie mogliby nie paradować podczas Święta ul. Chylońskiej, a mieszkańcy Redłowa spacerować w rejonach rezerwatu Kępa Redłowska. Wydaje się, że warto pamiętać o tym, gdy ocenia się Zakon Krzyżacki tylko przez pryzmat wojennych skłonności...

Autor: Franciszek Zawadzki

Szaniec Jezuicki – dzień dzisiejszy i przyszłość

Ewa Kowalska — Wed, 30 Jun 2010 00:14:24 +0000

Podczas majowego spotkania w siedzibie Rady Miasta, poświęconego dyskusji nad przyszłością Szańca Jezuickiego i Bastionu św. Gertrudy, zostałam zaproszona do udziału w wizji lokalnej na Anielinkach, zaplanowanej na 29 czerwca.

Zanim jednak do niej doszło, miałam okazję zwiedzić szaniec z grupą członków Towarzystwa Przyjaciół Gdańska, której przewodził Piotr Mazurek. Trafiliśmy wówczas na czas intesywnych porządków i usuwania chaszczy, które porosły szaniec. Momentami przejście przez suchą fosę było niemal niemożliwe.

Click here to view the embedded video.

We wtorkowe popołudnie miałam okazję skorzystać z zaproszenia i w towarzystwie przedstawicieli władz miasta, członków lokalnych społeczności, radnych oraz osób bezpośrednio zainteresowanych losem szańca, podziwiałam jakże odmienione miejsce. Wycięte krzewy odsłoniły pięknie zachowane mury, a walające się jeszcze kilkanaście dni temu śmieci w większości zniknęły. W suchej fosie stanęły namioty i ławki czekające na przybyłych gości, których znaczna część po raz pierwszy pojawiła się w tym niezwykłym miejscu i nie kryła zachwytu.

Spotkanie rozpoczął krótki pokaz musztry w wykonaniu grupy rekonstrukcyjnej 52. Regimentu Piechoty, który stacjonował na Górze Gradowej. Odziani w wełniane mundury „żołnierze“, mimo potężnego upału karnie wykonywali rozkazy swojego dowódcy, budząc jednocześnie respekt widzów.

Z historią miejsca zapoznał gości wielki znawca Gdańska Marcin Stąporek, zawodowo związany z ochroną zabytków. Szczególne wrażenie na zebranych zrobiła informacja, że szaniec został uratowany przed całkowitym zniszczeniem dzięki... kurom. Po zakończeniu II wojny światowej pobliscy mieszkańcy rozebrali bowiem reditę krzyżową, znajdująca się przy wejściu na szaniec, a cegły wykorzystali na własne potrzeby. Zapewne podobny los spotkałby wszystkie mury, gdyby nie fakt wydzierżawienia szańca chodowcy kur. Zamknięcie terenu szczęśliwie uniemożliwiło złodziejom kradzież dziewiętnastowiecznej cegły.

Głównym punktem wtorkowego spotkania był spacer po szańcu. Rolę cicerone przyjął Marcin Stąporek, a zaopatrzeni w latarki goście mieli okazję nie tylko obejśc całą suchą fosę, ale również wejśc również do wnętrza kaponier, które zadziwiały przede wszystkim doskonałą wentylacją. Zupełnie nie było czuć charakterystycznego dla starych obiektów zapachu wilgoci i stęchlizny.

Po krótkiej wędrówce przyszedł czas odpowiedzi na zadane wcześniej pytanie: - Co dalej z zespołem zabytkowego Szańca Jezuickiego? Wszystkie głosy sprowadzały się do jednego wniosku - należy jak najszybciej udostępnić teren mieszkańcom i turystom. Zanim jednak to nastąpi, muszą być spełnione podstawowe wymogi bezpieczeństwa.

Szaniec jest obecnie administrowany przez Gdański Zarząd Nieruchomości Komunalnych (GZNK), ale rozpoczęły się już rozmowy dotyczące przejęcia tych obowiązków przez Park Kulturowy Fortyfikacji Miejskich „Twierdza Gdańsk“. Jego szef Przemysław Guzow już dzisiaj wstępnie nakreślił zakres najpilniejszych prac, a wszystkie one mają służyć przede wszystkim wspomnianemu bezpieczeństwu.

Ze zmian, które w ostatnich dniach zaszły na terenie szańca szczególnie zadowoleni byli przedstawiciele Stowarzyszenia Miłośników Podziemnych Zabytków Trójmiasta Gertruda - Wojciech Trzebiatowski i Michał Klugman, od których usłyszałam:

Chcielibyśmy przypomnieć, że to Stowarzyszenie Gertruda zaczęło interesować miasto tym zabytkiem. Zaczęliśmy na początku tego roku, poprzez kontakt z panem Michałem Wdowiakiem z BOM-4 ( zarządca obiektu ), który od razu zainteresował się tematem szańca. Odbył z nami wizytację na obiekcie, gdzie rozmawialiśmy o zabezpieczeniu obiektu i uprzątnięciu fosy. Od tamtego momentu prace ruszyły pełną parą. Pan Michał Wdowiak zlecił zainstalowanie krat w wejściach w fosie. Jednak po późniejszej wizytacji Stowarzyszenia Gertruda na obiekcie okazało się, że kraty są niewystarczającym zabezpieczeniem, gdyż zostały rozkradzione. Oczywiście poinformowaliśmy o tym pana Wdowiaka, który od razu postanowił konkretniej zabezpieczyć obiekt. Wtedy po porozumieniu z konserwatorem nastąpiło zamurowanie wejść od strony suchej fosy oraz ogrodzenie obiektu.

Oczywiście w trakcie tych starań, dążących do zabezpieczenia obiektu, rozmawialiśmy o pomyśle na szaniec. Swoje zdanie przedstawialiśmy na spotkaniu z Dyrekcją GZNK i podczas rozmów z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Nasza koncepcja jest następująca (obecnie jesteśmy na etapie składania jej w wersję formalną, wraz ze szczegółowymi opisami, planami, żeby przedstawić ją GZNK ):

Obejmuje ona jak najszybsze otworzenie obiektu w celach turystycznych. Działanie takie nie wiąże się z dużymi kosztami, gdyż wymaga tylko oczyszczenia potern pod fosą (które obecnie są zasypane śmieciami), zamontowaniu oświetlenia oraz umożliwienie dostępu dla grup zorganizowanych pod opieką przewodnika. Takie działania należałoby jednak najpierw przeprowadzić dla miejscowej ludności, by zauważyła piękno Szańca Jezuickiego. Przez wiele lat był on bowiem tylko zarośniętą górą z cegłami, systematycznie zaśmiecaną i niszczoną przez amatorów tanich trunków i malowania po ścianach sprayem. Poprzez wyjście z ofertą zwiedzania tego obiektu najpierw dla mieszkańców okolicy będzie możliwa zmiana świadomości, dotycząca obiektów historycznych, podkreśleniu ich walorów oraz w dalszej przyszłości umożliwieniu swobodnego dostępu.

Dalsze nakłady powinny być skierowane na doposażenie fortu o charakterystyczne wyposażenie, zagospodarowanie kaponier, np. pod wystawy związane z fortyfikacjami lub przystosowaniem niektórych obiektów pod zaplecze sanitarne.

Poprzez otworzenie trasy turystycznej w Szańcu Jezuickim będzie możliwa zmiana spojrzenia na gdańską turystykę. Goście z kraju i zagranicy będą mogli zobaczyć coś zupełnie innego i równie ciekawego niż ul. Długa, Park Oliwski czy ZOO. Pozwoli to na turystyczne ożywienie 'zapomnianych dzielnic' lub owianych złą sławą, przez co przestaną one być tylko sypialniami na mapach Gdańska.

Z powodu rozpoczętego właśnie sezonu urlopowego trudno liczyć na podjęcie w najbliższych miesiącach ostatecznych decyzji dotyczących Szańca Jezuickiego, ale są szanse, że po wakacjach zacznie odzyskiwac blask. Póki co wielkie słowa uznania dla władz GZNK, które tak pięknie uporzadkowało teren.

Zapraszam również do lektury relacji ze spotkania na stronie www.mojaorunia.pl

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Zdjęcia wykonane przez Stowarzyszenie Gertruda w kwietniu 2008 r.:

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Kamienna Góra z przewodnikiem Oddziału Morskiego PTTK w Gdyni

Jarosław Kaczmarczyk — Sun, 27 Jun 2010 10:19:53 +0000

Z inicjatywy Rady Dzielnicy Kamienna Góra w sobotę, 26 czerwca, zorganizowany został drugi spacer z przewodnikiem po dzielnicy Kamienna Góra.

Podobnie jak w pierwszym terminie (12 czerwca), prowadzącą była Elżbieta Zgoła - przewodnik z Oddziału Morskiego PTTK w Gdyni. Podczas ponad dwugodzinnej wędrówki uczestnicy mieli okazję zapoznać się z ważniejszymi zabytkami tej części miasta oraz osobami, które je zamieszkiwały. Ponadto z charakterystyczną dla siebie swadą Ela opowiedziała o kilkusetletniej historii oraz idei "miasta-ogrodu", która została tu zrealizowana na początku lat dwudzistych XX wieku.

Dla uczestników dotyczasowych spacerów nie brzmią już obco nazwy: Atma, Orla, Sokola, Szumka, a dla tych którzy chcieliby się zapoznać z fascynującą historią tego miejsca przewidziano kolejne spacery w dniach: 10 lipca, 4 i 18 września. Spotkanie zawsze pod krzyżem o godz. 12.

Autor: Jarosław Kaczmarczyk

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Do wspólnych spacerów po Kamiennej Górze zachęca prezes Koła Przewodników Miejskich i Terenowych Oddziału Morskiego PTTK w Gdyni, licencjonowany przewodnik turystyczny, mieszkaniec i wielki miłośnik Gdyni - Jarosław Kaczmarczyk.

Zapraszam do obejrzenia jego PROFILU na iBedekerze.

Narodziny Muzeum Emigracji w Gdyni

Jarosław Kaczmarczyk — Thu, 24 Jun 2010 17:44:43 +0000

Fot. Jarosław Kaczmarczyk

We czwartek, 24 czerwca, w samo południe, na Nabrzeżu Francuskim gdyńskiego portu, odbyła się uroczystość podpisania listu intencyjnego pomiędzy Miastem Gdynia i Morskim Portem Handlowym Gdynia. Jego przedmiotem było zainaugurowanie wspólnych działań, mających na celu powołanie Muzeum Emigracji. Ma ono powstać w budynku Dworca Morskiego przy ul. Polskiej 1.

Wybór miejsca nie był przypadkowy, bo jak stwierdził Prezydent Gdyni Wojciech Szczurek, to tutaj było serce ruchu emigracyjnego, szacowanego w okresie międzywojennym na 2,2 mln osób emigrujących i ponad 1,2 mln osób reemigrujących. Stąd dzisiejsza inicjatywa ma być takim symbolicznych pomostem do współpracy różnych środowisk i pamięci tych, którzy z różnych przyczyn decydowali się opuścić kraj (czasami na zawsze jak np. Witold Gombrowicz) lub do niego powrócić.

W założeniu władz miasta ma to być nie tylko typowa placówka muzealna, ale również środek badawczo-naukowy nad dziejami ruchu emigracyjnego. Wtórujący prezydentowi prezes MPH Janusz Jarosiński przypomniał o cumujących tutaj obecnie wielkich statkach wycieczkowych, które w jakiś sposób podtrzymują ducha tego miejsca.

Po podpisaniu listu zgromadzeni mieli możliwość zapoznania się z założeniami muzeum i zwiedzić Dworzec Morski w miejscach na co dzień niedostępnych. Rolę narratora przyjął wiceprezydent Gdyni Marek Stępa, z wykształcenia architekt, który zwracał uwagę na nowatorskie rozwiązania konstrukcyjne dachu, będące dziełem firmy Dyckerhoff & Widmann. Odwołał się przy tej okazji do innych konstrukcji tej firmy w Europie, oraz przypomniał zgromadzonym, że Dworzec Morski to jedyny gdyński obiekt, który w II RP został uwieczniony na znaczkach pocztowych. Całość uroczystości dopełniły zabytkowe samochody z tamtej epoki oraz ludzie przebrani w stosowne stroje.

Autor: Jarosław Kaczmarczyk

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Autorem notatki o wydarzeniu i jego świadkiem, jest Jarosław Kaczmarczyk - licencjonowany przewodnik turystyczny po Trójmieście. Mieszkaniec i wielki miłośnik Gdyni. Zapraszam do obejrzenia jego PROFILU na iBedekerze.

Wyspa św. Franciszka – już nie “Forsterówka”

Ewa Kowalska — Mon, 14 Jun 2010 23:00:02 +0000

W prezbiterium kościoła św. Trójcy w Gdańsku, w obecności zebranych gości, odbyła się uroczystość przekazania podpisanej umowy użytkowania nieruchomości zwanej Forsterówką.

Ponad trzy hektarowy teren na Wyspie Sobieszewskiej przejęli Franciszkanie, którzy utworzą w miejscu byłej siedziby Alberta Forstera Dom Pojednania i Spotkań im. Św. Maksymiliana M. Kolbego. Cały projekt nosi nazwę "Wyspa św. Franciszka", a tym samym używana dotychczas nazwa "Forsterówka" powinna przejść do historii.

Więcej o projekcie można przeczytać na stronie www.franciszkanie.gdansk.pl

Click here to view the embedded video.

O "Forsterówce" Waldemar Nocny

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Cały Gdańsk za dwadzieścia srebrnych groszy

Ewa Kowalska — Sat, 12 Jun 2010 00:44:34 +0000

Od lewej: Aleksander Masłowski i Roman Kowald

Na rynku księgarskim ukazała się polska wersja książki "Cały Gdańsk za dwadzieścia srebrnych groszy" autorstwa W.F. Zernecke, w tłumaczeniu Aleksandra Masłowskiego i Romana Kowalda. W piątkowe, deszczowe popołudnie, w Filii Gdańskiej odbyła się promocja tej niezwykłej pozycji. Oto, co o książce powiedział Aleksander Masłowski:

Click here to view the embedded video.

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Click here to view the embedded video.

Stanisława Przybyszewska i płyta jej poświęcona

Ewa Kowalska — Thu, 10 Jun 2010 21:54:34 +0000

W najbliższym sąsiedztwie budynku dawnego Gimnazjum Polskiego, u podnóża nasypu przylegającego do Małej Zbrojowni, odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej, poświęconej wybitnej polskiej pisarce - Stanisławie Przybyszewskiej. Wokół Centrum Kształcenia Ustawicznego zgromadzili się okoliczni mieszkańcy, pracownicy i słuchacze centrum, członkowie Forum Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych oraz Prezydent Miasta Gdańska Paweł Adamowicz i radny dzielnicy Marek Bumblis. Gości przywitał dyrektor CKU Dariusz Różycki, który razem z prezydentem dokonał odsłonięcia. Zanim jednak opadła okrywająca głaz tkanina, głos zabrał Paweł Adamowicz:

- Stanisława Przybyszewska przebywała w tym miejscu wiele lat, jej mąż pracował w Polskim Gimnazjum, a przyjechali do Gdańska z Poznania.

Ci z nas, którzy jeszcze nie widzieli ekranizacji według Andrzeja Wajdy jej dramatu "Sprawa Dantona", z pewnością po dzisiejszej uroczystości to nadrobią. Jest to film niezwykły, pokazujący nie tylko wydarzenie historyczne, jakim była Rewolucja Francuska, ale również ludzkie osobowości i charaktery, a więc coś, co nie jest przemijające. Zmieniają się kostiumy i atrybuty cywilizacji, ale charakter człowieka, jego namiętności czy żądze są niezmienne.

Prezydent dodał też, że pisarka mieszkała w Wolnym Mieście Gdańsku. Jako, że była narkomanką zmarła młodo i została pochowana na cmentarzu bezwyznaniowym na Chełmie, ale jej grób nie zachował się.

Odsłonięta tablica zajęła miejsce podobnej, skradzionej kilka lat temu. Tym razem jest wykonana z żywicy, a więc nie będzie stanowiła łakomego kąska dla złodziei. Teren wokół szkoły jest ponadto monitorowany, toteż jest nadzieja, że pozostanie nienaruszona. Jej odtworzenie było możliwe dzięki usilnym staraniom członków Forum Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych z radnym Markiem Bumblisem na czele, oraz funduszom otrzymanym od Miasta Gdańska.

[[Pokaż jako pokaz slajdów]]

W drugiej odsłonie uroczystości wystąpili aktorzy teatru "Ephata", których spektakl "Love Story", wyreżyserowany przez Roberta Cyrtę, był pierwszym przedstawieniem po inauguracji Sceny Społecznej, mającej miejsce 29 kwietnia 2010 r. Przed licznie zebranymi widzami wystąpili: Marcin Szpaderski, Dawid Tusk, Monika Tokarska, Andrzej Michalski, Kasia Duchowska, Paweł Ceynowa i Tomasz Łaskowski. Młodzi aktorzy zapewniali, że nie było to ich ostatnie przedstawienie na scenie imienia Stanisławy Przybyszewskiej.

Relacja z inauguracji Sceny Społecznej im. Stanisławy Przybyszewskiej

O Stanisławie Przybyszewskim - ojcu Stanisławy

[Pokaż jako pokaz slajdów]

Wędrówka po Gdańsku – Most kolejowy na Ołowiankę

Ewa Kowalska — Sat, 05 Jun 2010 07:59:02 +0000

Widok z mostu kolejowego w kierunku Wyspy Spichrzów

Opuszczając ul. Na Stępce, uczestnicy wycieczki zorganizowanej przez Nadbałtyckie Centrum Kultury, której przewodziła Bronisława Dejna, skierowali się ku mostowi kolejowemu nad Kanałem Ciesielskim.

Relacja z pierwszego przystanku

Jakub Szczepański - Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej

- Jesteśmy na terenach składowych Gdańska. Tymi terenami była nie tylko Wyspa Spichrzów. Składowo-przemysłową funkcję pełniło wszystko to, co znajduje się wzdłuż dzisiejszej ul. Na Stępce. Kiedy w XVII wieku powiększono Gdańsk budując linię fortyfikacji, miasto zwiększyło się o ponad 100 ha. Wkrótce się okazało, że miasto nie potrzebowało tak wielkiej powierzchni, toteż wszystkie tereny na wschód od Motławy, które miasto wchłonęło, nigdy w historii nie były wykorzystane do końca. Teren został włączony do miasta jedną decyzją.

W miejscu łąk i sadów powstały składy i obiekty przemysłowe, między innymi rzeźnia i magazyny żywnościowe zbudowane pod koniec XIX wieku, które jeszcze kilkanaście lat temu były w całkiem niezłym stanie. Niestety, zostały w barbarzyński i celowy sposób doprowadzone do dzisiejszego stanu. Chodziło o to, żeby same się rozpadły i żeby można było w ich miejscu zbudować coś nowego.

Przechodząc na Ołowiankę, proszę zwrócić uwagę na most przez kanał, który jest poprowadzony skośnie. Rzadko się zdarza żeby most powstał skośnie w stosunku do brzegu rzeki. To wynika z faktu, że to był most kolejowy, a torów nie można układać pod kątem prostym. Wzdłuż kanału prowadziła przecież linia, którą dowożono węgiel do elektrowni.

Stanisław Flis - Stowarzyszenie Archiwistów Polskich Oddział Gdańsk

- Na paru rękopiśmiennych mapach, które się zachowały, błędnie oznaczono Polski Hak. Nazwano nim również koniec Ołowianki - obszar między Kanałem Ciesielskim, czyli Kanałem Na Stępce, a Motławą. To był ewidentny błąd kartografów.

Bronisława Dejna - Nadbałtyckie Centrum Kultury

- Robert Hirsz, który niestety nie mógł być tu dzisiaj z nami zwracał uwagę na materiał, z którego zostały zbudowane te dwa ogromne magazyny przy ul. Na Stępce. To taka sama żółta cegła, z jakiej zbudowane są odrestaurowane niedawno pokoszarowe obiekty, zajęte dzisiaj przez Akademię Muzyczną.

Stanisław Flis (w zastępstwie Roberta Hirscha)

- Jesteśmy przy budynku, który w latach 70. XIX wieku był sanitarną dumą gdańska. Ponieważ potrzeby związane z założeniem nowej kanalizacji burzowej i ściekowej w mieście były bardzo duże, burmistrz Leopold von Winter postanowił uregulować te sprawy. Przyjęto do realizacjo program inżyniera Eduarda Friedricha Wiebe, który przedstawił projekt budowy sieci kanalizacyjnej, w tym bardzo ważnego elementu, czyli przepompowni ścieków, która do dzisiaj zbiera ścieki z terenu całego miasta. Przepompownia jest specjalnie umieszczona bardzo nisko, na granicy terenu zurbanizowanego i przemysłowego.

Przepompownia ścieków

Dzisiaj zielone rury przebiegają górą, ale wcześniej, w pierwotnym projekcie, rury odprowadzające ścieki zostały położone pod Kanałem Ciesielskim i pod Martwą Wisłą. Na polach za Przeróbką, pomiędzy później budowanymi bateriami obrony portu gdańskiego i terenami wojskowymi, a terenami Przeróbki, ścieki odprowadzano w stronę łąk na Stogach, zwanych polami ryżowymi. Dopiero po oczyszczeniu w osadnikach wypełnionych piaskiem, w których rosła roślinność, ścieki były w okolicach Twierdzy Wisłoujścia zrzucane do Martwej Wisły.

Lucyna Nyka - Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej

- Proszę spojrzeć w kierunku południowym [stojąc na moście kolejowym - dop. E.K.] To jest jeden z bardzo nielicznych kanałów o nieumocnionych brzegach, znajdujących się w obszarach śródmiejskich. Trawy rosną tutaj dziko, nikt tego nie pilnuje, one po prostu schodzą sobie do wody. Obecnie takie rzeczy się niezwykle docenia. Wiele obszarów dużych miast w Europie jest renaturalizowanych, czyli przywraca im się naturalny wygląd. Okazuje się, że my się coś takiego mamy i po 60 latach przyszedł wreszcie moment, że możemy się tym chwalić. Eksperci z różnych miast o bogatym dorobku badawczym dotyczącym styku miasta z wodą, którzy tu przyjeżdżają, jednym głosem mówią:

- Wspaniale, to wy już to zrobiliście, my dopiero planujemy takie zabiegi.

Jesteśmy oczywiście z tego bardzo dumni, ale też nie możemy tego zostawić w obecnym stanie, bo jeżeli przywraca się kanałom naturalny wygląd, to on jednak jest w jakiś sposób kontrolowany. Tworzy się na przykład ciekawe kompozycje krajobrazowe. Doceńmy to co posiadamy, też jako obywatele. Uważam, że powinniśmy wypracowywać tę świadomość, że jesteśmy społeczeństwem obywatelskim i tak naprawdę powinniśmy mieć jakiś wpływ na to, co się dzieje, na decyzje planistyczne, które dzieją się lub działy się przez wiele dziesięcioleci gdzieś ponad naszymi głowami. Powinniśmy też zwracać uwagę na powiązania istniejącej zabudowy właśnie z wodą, z terenami nadwodnymi. Także czuwajmy nad tym wspólnie.

Spójrzmy po lewej stronie [stojąc na moście kolejowym - dop. E.K.] na ceglane, niepozorne budyneczki. One są bardzo ważne, bo nawet na mapach z XVI i XVII wieku, przed powstaniem tego wielkiego systemu fortyfikacji, już w tym miejscu istniał budynek. To była jakby flanka miasta, rozwijającego się w kierunku wschodnim. Dzisiaj wspaniale je widać pod Mostem Kamieniarskim z Długiego Pobrzeża. Ich znaczenie urbanistyczne jest ogromne. To na pewno nie były te same budynki, ale te istniejące są bardzo ciekawe, bo do nich podchodzi woda. W tej chwili tak wygląda, jakby były przeznaczone do wyburzenia, bo zapewne jakiś inwestor ma ochotę tu budować. Rozwijajmy się, ale pamiętajmy, że to jest państwo obywatelskie. My płacimy urzędnikom, którzy zresztą specjalnie nawet nie chcą z nami rozmawiać, żeby oni prowadzili świadomy rozwój miasta. Żeby jako obywatele włączyć się proces budowania miasta, musimy dużo o nim wiedzieć. Cieszmy się więc, że możemy korzystać z wiedzy i doświadczeń osób taką wiedzę posiadających.